La poeta Gloria Fuertes en griego

A propósito de la exposición extraordinaria en Matadero, Madrid.

 

Gloria Fuertes

 

Η έκθεση αφιέρωμα στη Γκλόρια Φουέρτες (Μαδρίτη 1917-1998) και το ποιητικό της έργο στη Μαδρίτη, στον εκθεσιακό χώρο του Ματαδέρο -στο Λεγάθπι, προσεγγίσιμο με την κίτρινη γραμμή 3, ομώνυμη στάση σε 2 λεπτά απόσταση- είναι μια ευκαιρία να την ανακαλύψουν ξανά ως ποιήτρια οι γονείς του σήμερα, οι οποίοι την έμαθαν από τις παιδικές ιστορίες της. Η ποίηση ήταν πάντα εκεί, τώρα την μαθαίνουν περισσότεροι ευτυχώς.

 

Κόρη εργάτη και μοδίστρας, η Γκλόρια Φουέρτες δεν δίστασε να γράψει εστιάζοντας την προσοχή της στην εργατική κοινωνική τάξη καθώς και στον έρωτα ως γέφυρα υπόστασης και έκφρασης χωρίς προκαταλήψεις και συμβάσεις. Έννοιες όπως η σωματικότητα και η αμεσότητα συνδιαλέγονται με το υπαρξιακό βάθος και το χιούμορ που λειτουργεί ως διασώστης από το φορτίο των πολυσύνθετων ερωτημάτων.

 

Από την άλλη, η οικονομία της γλώσσας υπακούει στην επιθυμία για ένα συνοπτικό σχήμα έκφρασης, το οποίο διά του συνόλου των στίχων εξελίσσεται σε ένα μέσο ενίσχυσης της μεταλεκτικής δύναμης της ποίησης, ενόσω προσιδιάζει στο υπαρξιακό τοπίο του αορίστου, καθιστώντας τον ενεστωτικό θρόνο της ψυχικής πρωτοκαθεδρίας. Εδώ, η επανάληψη του ρήματος ή της λέξης γενικότερα αφορά στον υπερτονισμό του εσώτερου ρυθμού ως σπείρα αισθητικών αξιών, συναισθημάτων, υποβολών.

 

Για την ποιήτρια το παρόν είναι οι σχέσεις, σχέσεις είναι οι στίχοι και στίχοι είναι το παρόν των μελλοντικών πράξεων, για να θυμηθούμε και τον Άγιο Αυγουστίνο στη δική του θέαση του χρόνου ως τριπλό παρόν, παρόν στο παρελθόν, στην ομώνυμη κατάσταση και στο μέλλον.

 

Μεταφράζω κάποια από αυτά που οι επισκέπτες της έκθεσης έχουν τη δυνατότητα να διαβάσουν, σε μια περιήγηση έμπνευσης μαζί με την ποίηση που γυρίζει -κυριολεκτικά και μεταφορικά- σε παράλληλη τροχιά με τη ματιά τους.

 

 

ΔΙΑΦΗΜΙΖΟΜΑΙ

 

Εκτελούνται φωτοτυπίες,

εκτελούνται θελήματα,

προσφέρεται γραμματέας με γνώσεις αγγλικών.

Φροντίζονται παιδιά ψυχικά ασθενή και κανονικά.

Διπλωματούχος σε Υγιεινή και Παιδιατρική,

κεντήματα στο χέρι και στη μηχανή,

στεγνώνουν στον ήλιο γέροι,

μαντάρονται πόντοι

και συντάσσονται στίχοι σε οποιοδήποτε θέ....

                                                                           

                                                                Γκλόρια Φουέρτες

 

                                                                         Καλό Πάσχα

                                                                         Και καλή Πρωτοχρονιά

ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙ ΚΑΙ ΛΕΩ ΚΑΡΕΚΛΑ

 

Σκέφτομαι τραπέζι και λέω καρέκλα,

αγοράζω ψωμί και το αφήνω,

ό,τι μαθαίνω γίνεται λήθη μου,

αυτό που δεν μου περνάει είναι πως σε θέλω.

Το αλώνισμα τα λέει όλα

κι ο ζητιάνος στη μαρκίζα,

το ψάρι πετάει στην αίθουσα,

ο ταύρος φυσά στην αρένα των ταυρομαχιών.

Μεταξύ Σανταντέρ και Αστούριας

περνάει ένα ποτάμι, περνάει ένα ελάφι,

περνάει μια αγέλη από Αγίες,

περνάει ένα φορτίο.

Ανάμεσα στο αίμα μου και το κλάμα

υπάρχει ένα πολύ μικρό γεφύρι

και σε αυτό δεν περνάει τίποτα,

αυτό που δεν μου περνάει είναι πως σε θέλω.

 

 

*στα ελληνικά, λέμε «τι σου συμβαίνει;», που μπορεί να λάβει συνώνυμο «τι δεν σου περνάει;»... Ενέχει ενδιαφέρον το ρήμα «συμβαίνω= συν + βαίνω», το οποίο παραπέμπει στο ‘‘βαδίζω’’ και σε σύστοιχα ρήματα κίνησης.

 

Άλλαξα το «μου συμβαίνει» με το «δεν μου περνάει» για να δώσω προτεραιότητα στο οπτικό κομμάτι, στο επαναληπτικό παιχνίδι από το πρωτότυπο της έκφρασης της Γκλόρια Φουέρτες, ενόσω μας οδηγεί εκεί που θέλει, προς την ιλιγγιώδη ψυχονοητική κατάσταση της επιθυμητικής συνέργειας. Ωστόσο, και με το "συμβαίνει'' βγαίνει νόημα πιο κοντά στο εκφραστικό σκέλος.

ΕΡΧΟΜΑΙ ΑΠΟ ΚΑΤΩ

 

Έρχομαι από κάτω,

ίσως γι’ αυτό ποτέ δεν θα τους εγκαταλείψω στη γειτονιά.

Πυροβολώ προς τα πάνω,

η κόρη του ματιού του φτωχού με κρατάει ζωντανή.

Υγεία, εργασία

είναι όλα όσα ζητάει αυτός που βρίσκεται κάτω.

Του δίνω πολιτισμό

που ακόμη με το ανάστημά του δεν ξέρει να διαβάζει.

Στίχους διαβάζω

στον πιο απλό άνθρωπο του Σύμπαντος.   

 

ΤΟ ΟΜΟΛΟΓΩ

 

Είναι λυπηρό, κι επειδή είναι λυπηρό, το ομολογώ:

εδώ βρίσκομαι κι έρχομαι φωνασκώντας,

βουτώντας, καλύτερα, στην ομίχλη,

ενώ πνίγεται η φωνή μου ανάμεσα στις λεύκες.

Κερδίζοντας τον ιδρώτα με τούτο το ψωμί,

κερδίζοντας τη ζωή με τα χέρια,

κερδίζοντας τον πόνο με την ευχαρίστηση,

κερδίζοντας τη ζήλεια με τον ψαλμό.

Κερδίζοντας τον θάνατο με τη ζωή,

καταφέρνω τα πάντα χωρίς το κλάμα,

είμαι η δυνατή γυναίκα που ντύνεται

και διαλογίζεται κοιτώντας το ημερολόγιο.

Είναι λυπηρό, κι επειδή είναι λυπηρό, το ομολογώ,

κοστίζει πολύ να χάνεις, ωστόσο,

δοκίμασε να σκάσεις ένα φιλάκι στον εχθρό,

θα δεις ότι αχνοφέγγει στο πλευρό σου.

 

 

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

 

Για αυτό που κάνω

δεν ξέρω αν χάσω τους αγγέλους του Ουρανού,

αλλά έχω κερδίσει τα παιδιά της Γης.